Zuid-Afrika Informatie Zoeken

Ecotoerisme - duurzaam toerisme

Ecotoerisme of duurzaam toerisme?

Duurzaam toerisme en ecotoerisme worden vaak als hetzelfde beschouwd. Toch is er wel degelijk een verschil, want ecotoerisme focust op de natuur, terwijl duurzaam toerisme van toepassing is op alle vormen van toerisme. De term ecotoerisme is ook bekender dan de term duurzaam toerisme, al wordt ecotoerisme volgens ons te veel als marketinginstrument gebruikt, ook voor reizen naar Zuid-Afrika. Alles wat maar enigszins met de natuur te maken heeft krijgt vaak het label ecotoerisme opgeplakt. Volgens The International Ecotourism Society is ecotoerisme: "responsible travel to naturalareas that conserves the environment and sustains the well-being of local people". Vrij vertaald: "ecotoerisme is het verantwoord reizen naar natuurgebieden zodat het milieu beschermd blijft en het welzijn van de plaatselijke bevolking bevorderd wordt". Echt ecotoerisme is kleinschalig toerisme met activiteiten waarbij de omringende bewoners geld kunnen verdienen met het heffen van entreegelden, het rondleiden van de bezoekers en accommodatie, restaurants e.d. De lokale bevolking zal zich dan ook inzetten voor de vrijwaring van hun inkomstenbron (de natuur) in plaats van ze te vernietigen - via bv. houtindustrie, sommige vormen van landbouw, de jacht. Ook in grootschalige projecten is ecotoerisme mogelijk, op voorwaarde dat op elk niveau aan dezelfde voorwaarden voldaan wordt. Het Nationaal Krugerpark is een voorbeeld van grootschalig ecotoerisme, want voor elke beslissing is het welzijn van de dieren het uitgangspunt, en waar mogelijk wordt de lokale bevolking betrokken bij nieuwe projecten.

 

Omschrijving van duurzaam toerisme volgens millenniumreiziger.be (vzw Wegwijzer)

Duurzaam toerisme is een overkoepelende term voor diverse vormen van toerisme en reizen die de principes van duurzame ontwikkeling in de praktijk brengen. Bij duurzame ontwikkeling wordt gekozen voor een ontwikkelingsmodel dat tegemoet komt aan onze behoeften zonder die van toekomstige generaties in het gedrang te brengen. Met andere woorden: het gaat er om verder te kijken dan je neus lang is. Belangrijk is dat daarbij een balans nagestreefd wordt tussen mens ("people"), milieu ("planet") en economie ("profit"). In de praktijk dekt de term ‘duurzaam toerisme' een brede waaier van reisformules. Naargelang de gelegde klemtonen wordt ook gesproken van ecotoerisme, sociaal toerisme of "community based tourism".

 

Omschrijving van duurzaam toerisme volgens Toerisme Vlaanderen

Duurzaam toerisme is een visie voor de ontwikkeling van toerisme en recreatie in een land, een regio, een toeristische bestemming. Deze visie houdt rekening met de basisprincipes van duurzame ontwikkeling en respecteert de mens, het milieu, de lokale cultuur en de lokale economie van de gastregio. Op die manier wordt een kwaliteitsverbetering gerealiseerd waar alle betrokken partijen baat bij hebben en kunnen huidige en toekomstige generaties van de bestemming blijven genieten? Deze visie moet geïmplementeerd worden in alle vormen van toerisme, zowel in leisure (vakantie) als in business (zaken), congressen, enz.

 

Community-based tourism

Men spreekt van community-based tourism wanneer de winsten uit toerisme terugvloeien naar de lokalegemeenschap, of wanneer deze gemeenschap betrokken wordt bij de ontwikkeling en het management van het project. Community-based toerisme kan ontstaan uit twee situaties: een externe organisatie (bv. een NGO) komt met het idee om een toerismeproject op te zetten, of de lokale gemeenschap start zelf een project op. Zelfs iemand die niet direct is betrokken bij de reisindustrie kan profiteren van een project in zijn dorp, want bij kleinschalige projecten betaalt de toerist vaak een vast bedrag dat in een gemeenschappelijk pot wordt gestort en waar een project van algemeen nut van wordt betaald. Andere positieve effecten van toerisme op een lokale gemeenschap kunnen zijn dat traditionele waarden en cultuur worden herontdekt en herwaardeerd, en dat jongeren minder snel geneigd zijn hun dorp te verlaten voor de grote stad, waar de werkgelegenheid lonkt. Minder wenselijke effecten zijn de toename van afval dat toeristen achterlaten en de verwesterlijking van de lokale cultuur.

 

Ecologische afdruk: bereken jouw vervuiling

Je kan eigenlijk maar op één manier in Zuid-Afrika geraken, en dat is met het vliegtuig. Maar vliegtuig vervuilen, ook al zijn ze met 350 passagiers aan boord per afgelegde kilometer zuiniger dan 350 auto's met één persoon aan boord die dezelfde afstand zouden afleggen. Het principe van jouw ecologische afdruk voor de verplaatsing is eenvoudig: eerst bereken je het bedrag aan vervuiling dat jouw vlucht kost, en dan schenk je dat bedrag aan de organisatie zodat zij dit kunnen investeren in een milieuproject dat de schade van jouw vlucht ongedaan maakt.

Bereken hier jouw ecologische voetafdruk: Climate Neutral Group

 

Duurzaam toerisme: voor iedereen!

Iedereen kan aan duurzaam toerisme doen, ook wie met een groepsreis meegaat. Het volstaat immers dat je eenbepaalde manier van reizen aanleert en jouw houding wijzigt voor zaken waar je vroeger misschien niet zoveel op lette. We geven je graag enkele tips:

- Verspil geen water. En beperk het gebruik ervan, ook als je in een grootstad bent en je denkt dat er geen watertekort is. Want dat is er misschien wel, ook al is de leidingdruk normaal. Neem liever een douche dan een bad, want dan verbruik je minder water.

- Als je met een huurauto rondreist, gebruik de airconditioning dan niet te veel. We weten best dat het om veiligheidsredenen aanbevolen is om zoveel mogelijk met gesloten ramen en deuren te rijden, maar hou er rekening mee dat je zo'n 20% meer verbruikt met de airco aan.

- Als je in een wildpark rijdt, zet de motor dan af telkens je ergens stopt (bv. aan een drinkplaats). Dat is beter voor het milieu, en je geniet dan veel meer van de geluiden van de bush.

- Koop geen souvenirs "made in China", maar zoek naar typische en lokale herinneringen, het liefst handgemaakt: bv. een houten giraffe, een zandsteen sculptuur, een Zoeloe-parelsnoer.

- Beperk het afbieden bij souvenirstalletjes langs de weg. Afbieden moét, want anders geef je de indruk dat jij de rijke toerist bent die geld zomaar kan weggeven. Maar laat ze er ook iets op verdienen: de zwarte die probeert om jou een houten beeld te verkopen is misschien de enige kostwinner van zijn gezin. Maak van het afbieden dus geen spelletje: vraag de prijs, doe een bod en aanvaard het tegenbod.

- Geef bedelende kinderen geen geld, want zo geef je hen de indruk dat bedelen meer opbrengt dan naar school te gaan. Doe dan liever een schenking aan de school die je bezoekt.

- Deel geen pennen, meetlatjes, ballonnen, snoep, t-shirts, enz. uit aan de schoolkinderen zelf, maar geef dit aan de leraar, het schoolhoofd of de dorpoverste. Zo vermijd je dat de meest assertieve leerlingen alles krijgen en de zwakkere of toevallig afwezige kinderen niks.

- Bestel overal lokaal eten, en als je alcohol drinkt, kies dan voor Zuid-Afrikaanse wijn en Zuid-Afrikaans bier. Dat de wijnen uitstekend zijn weet je al. Maar Zuid-Afrika heeft ook meerdere uitstekende pilsbieren. Castle en Lion bv. worden overal verkocht worden. Bestel geen Frans mineraal water, maar bestel het lokale bronwater of mineraal water.

- Aanvaard het principe "de vervuiler betaalt": op plaatsen waar veel mensen komen is toegangsgeld dus volkomen verantwoord.

- Laat opzichtige juwelen thuis (of bij bank), want je vergroot er het contrast tussen rijk en arm mee. Dan kunnen ze ook niet gestolen worden en stijgt de criminaliteit niet.

- Sommige mensen praten denigrerend over "nagemaakte" culturele dorpen waar zwarten traditionele dansen en zang opvoeren voor toeristen, en daarna hun jeans aantrekken en naar huis rijden. Maar wat is daar eigenlijk verkeerd mee? Het verhaal dat ze jou vertellen is écht en het zijn bovendien uiterst genietbare shows: nergens ter wereld vind je immers mensen met zoveel gevoel voor zang, dans en ritme dan in Zoeloeland. Trouwens, in veel landelijke gebieden van Zuid-Afrika leven zwarten nog volgens aloudetraditie. En vooral: die shows brengen veel geld op dat rechtstreeks ten goede komt aan de lokale mensen. Terloops, men noemt dit "staged authenticity" - en wij kennen dat ook nog: in Volendam of Bokrijk.

- Geef voldoende fooien. In hotels worden fooien meestal in één grote pot gestopt en verdeeld onder alle personeelsleden. De fooi die jij geeft aan de bagagekruier komt dus ook ten goede van het kuispersoneel.

- Neem niet zomaar foto's van de lokale bevolking, maar vraag hen vooraf de toelating.

- As het kan, logeer dan eens in een (nagebouwd) traditioneel dorp. Bij een groepsreis kan dit wegens praktische redenen (bereikbaarheid en aantal kamers) niet mogelijk zijn. 
DumaZulu Lodge & Traditional Village
Lesedi African Lodge & Cultural Village
Shakaland
Simunye Zulu Lodge

 

Belangrijkste links over ecotoerisme en duurzaam toerisme

Department of Environment & Tourism : homepage van het Zuid-Afrikaans Ministerie van Milieu en Toerisme.

Fair Trade in Tourism South Africa (Zuid-Afrika) : FTTSA bevordert een eerlijke en verantwoorde bedrijfsvoering bij Zuid-Afrikaanse toerismebedrijven, o.a. via een certificaat-programma. FTTSA legt strenge normen op voor drie criteria: eerlijke lonen en arbeidsvoorwaarden, ethische handelspraktijken en respect voor mensenrechten, cultuur en het milieu.

Green Key : Green Key is een wereldwijd keurmerk voor toerismebedrijven die voldoen aan strenge milieu-normen. In België wordt Green Key vertegenwoordigd door de Bond Beter Leefmilieu, en in Nederland door de Stichting Keurmerk Milieu, Veiligheid en Kwaliteit.

Stichting Fair Tourism (voorheen Stichting Reisbewijs) : Fair Tourism streeft naar eerlijker toerisme, waarbij de natuur behouden wordt en de lokale bevolking actief betrokken is. Het doel van de stichting is om jou als consument hierover te informeren, zodat jij ook op vakantie gaat met respect voor natuur, milieu en de lokale bevolking.

ANVR (Algemene Nederlandse Vereniging van Reisondernemingen) : beleid duurzaam toeristisch ondernemen en advies voor reizigers om een steentje bij te dragen aan duurzaam reizen.

Toerisme Vlaanderen (1) : Infopunt Duurzaam Toerisme van de Vlaamse regering.

Toerisme Vlaanderen (2) : lexicon met alle begrippen omtrent ecotoerisme/duurzaam toerisme (pdf).

WTO - World Tourism Organization : Sustainable Tourism is het project duurzaam toerisme van de Wereld Toerisme Organisatie.

 

 


Onze overige links (in alfabetische volgorde)

Abang Africa Trust (Kaapstad) : kan jouw vrijwilligerswerk regelen in zo'n 30 projecten.

Community Based Tourism Southern Africa (Zuid-Afrika) : online directory waar je o.a. community-based accommodatie en wildparken kan opzoeken die door de organisatie op hun deugdelijkheid onderzocht warden.

Daktari Bush School & Wildlife Orphenage (Limpopo - Hoedspruit) : Daktari wil kinderen milieuzorg aanleren via o.a. een wildlife weeshuis. De aandacht gaat uit naar de dieren, de natuur én de minder bedeelden.

Dreamcatcher Foundation - Dreamcatcher Travel (Kaapstad) : dit is volgens ons de Zuid-Afrikaanse organisatie die al het langst en het efficiëntst met duurzaam toerisme bezig is. Dreamcatcher Foundation (niet te verwarren met de gelijknamige Belgische vzw) stelt projecten voor langs alle gebruikelijke toeristische plaatsen.

Earthlife Africa (Johannesburg) : een non-profit organisatie die streeft naar een beter leven voor alle Zuid-Afrikanen, zonder uitbuiting en zonder beschadiging van het milieu. Eartlife Africa stiùmuleert particulieren, bedrijven en industriesectoren om vervuiling te verminderen en afval te beperken om zo de natuurlijke hulpbronnen te vrijwaren.

Earthwire Africa : is de Afrika-afdeling van een internationale portaalsite over milieu, met o.a. dagelijkse nieuws-updates.

Elandsbaai Backpackers (West-Kaap) : backpackerslodge van geëngageerdeex-Gentenaar Diederik de Mezel. Elandsbaai ligt nabij Vredenburg, aan de Kaapse Westkust.

Endangered Wildlife Trust (Johannesburg) : deze stichting vond zijn ontstaan in de bescherming van de jachtluipaard die op sommige plaatsen als ongedierte werd neergeschoten. De Trust werkt efficiënt aan het voortbestaan van alle beschermde en bedreigde dieren via actie, niet via dure campagnes. Het doel van de Trust strekt zich ook uit tot de bescherming van de habitat van de dieren en de rol van communities en landeigenaars.

Game Ranger worden (1) : info van South Africa Tourism (het officieel Zuid-Afrikaans Toerismeburo).

Game Ranger worden (2) : Field Guides Association of Southern Africa: beroepsvereniging voor alle veldgidsen, veldwachters, rangers, spoorzoekers en organisaties die bush-gidswerk aanbieden.

Game Ranger worden (3) : EcoTraining (Nelspruit): privé-cursussen Veldgids en Game Ranger.

Game Ranger worden (4) : Enkosini Eco Experience: Zuid-Afrikaanse privé-organisatie die een eigen Ranger programma heeft en bemiddelt voor zo'n 25 andere parken of wildlife projecten.

Hoedspruit Endangered Species Centre (1) (Hoedspruit - Limpopo) : werkt enerzijds als studiedienst voor bedreigde wilde dieren, en anderzijds alskweekcentrum van vooral jachtluipaarden. HESC fungeert ook als opvangcentrum voor gekwetste en jonge dieren, en biedt de gelegenheid aan iedereen(en vooral aan de jeugd) om wilde dieren van heel nabij te observeren. Dagbezoeken zijn hier inderdaad mogelijk.

Hoedspruit Endangered Species Centre (2) (Hoedspruit - Limpopo) : het project Ngobeni Primary School is het community-based project van het wildlife centrum.

Living Stone Dialoog vzw (Mechelen) : vereniging die zich inzet voor een duurzame ontwikkeling van toerisme waarin lokale gemeenschappen meer greep krijgen op het fenomeen toerisme zodat ze de eigen levensomstandigheden beter kunnen bewaken.

Mantis Collection (Zuid-Afrika) :hotelgroep met een Conservation Volunteer Project in enkele van wildparken.

Monkey Land Sanctuary (Plettenbergbaai) : dit apenreservaat midden de prachtige Tuinroute is altijd op zoek naar vrijwilligers.

Natuurbewaring (1) : Nationale Parkeraad : Parkeraad die o.a. het Krugerpark beheert.

Natuurbewaring (2) : Parkeraad KwaZulu-Natal : Parkeraad die o.a. Hluhluwe/Umfolozi beheert.

Natuurbewaring (3) : Natuurbewaringsraad West-Kaap : Parkeraad die meerdere parken in de provincie West-Kaap beheert.

Proudly South African - buy local (koop Zuid-Afrikaans) : respect voor een land begint met respect voor de eigen producten, firma's en diensten.

Reiswijzersnet - Wegwijzer vzw (Brugge) : pionier van ecotoerisme en duurzaam toerisme in Vlaanderen.

Sanbona Wildlife Reserve (nabij Montagu, West-Kaap) : privé-wildpark dat af en toe vrijwilligers nodig heeft voor zijn White Lion Project (de eersteleeuwen met deze genetische afwijking werden waargenomen in het Timbavati Wildpark).

Teniqua Treetops Lodge (Knysna, Zuid-Afrika) : eco-vriendelijk vakantieverblijf midden de Zuid-Afrikaanse Tuinroute.

Tourism Enterprise Partnership (Zuid-Afrika) : organisatie die gegroeid is uit het Tourism Enterprise Programme en die zich tot doelt stelt om de groei, de ontwikkeling en de duurzaamheid van het Zuid-Afrikaans toerisme te bevorderen en te begeleiden.

Wilderness Safaris Wildlife Trust (Johannesburg) : Wilderness Safaris is één van de oudste safari-organisatoren en beheerders van privé-wildparken van Zuidelijk Afrika. Hun aparteWildlife Trust steunt die parken op gebied van beheer, onderzoek en educatie. Op deze site vind je links naar 60 projecten in Zuidelijk Afrika.

 

Heb je nog niet gevonden wat je zocht? Ga dan eens kijken op onze pagina Non-profit : daar vind je nog tientallen interessante links.

Wisselkoers Omzetter

Vul enkel het om te zetten bedrag in, zonder punt of komma in dat getal en zonder symbool (zoals €). Klik daarna op "omzetten" (en niet op de enter-toets).
Bedrag:
Van:
Naar: